Fréttir

Síðbúnar sjósvölur

01.12.2017

Ungar sjósvölu og stormsvölu fljúga stundum að ljósunum í bænum, líkt og lundapysjur. Þær eru yfirleitt seinna á ferðinni en pysjurnar, en nú í vikunni var bæði komið með stormsvölu og sæsvölu til okkar í Sæheimum Þær eru auðvitað mjög seint á ferðinni og stormsvalan var meira að segja ennþá aðeins dúnuð. 

Stormsvalan er minnsti sjófugl Evrópu og svalan sem komið var með til okkar var aðeins 28 grömm. Það var Sóldís Sif Kjartansdóttir sem fann stormsvöluna þegar hún var að heimsækja ömmu sína á Búastaðabrautinni. Eiga svölurnar báðar langt ferðalag fyrir höndum, en þær fljúga til Suður Atlantshafs á haustin.

Starfsmenn Náttúrustofu Suðurlands merktu báðar svölurnar.

Fálkinn frjáls

28.11.2017

Þann 9. nóvember s.l. var komið með fálka til okkar, sem var með óhreinindi í fiðrinu og þurfti hreinsunar við. Reyndist þetta vera förufálki, sem er sjaldséður flækingur hér á landi og er nokkuð minni en okkar íslenski fálki. Var fálkinn látinn jafna sig í nokkra daga og fékk vel að éta áður en hann var hreinsaður.

Í dag var farið með fálkann út á Breiðabakka og honum gefið frelsi. Það var Krisján Egilsson, sem sleppti honum, en hann hefur haft veg og vanda af umönnun fálkans meðan hann dvaldi hjá okkur í Sæheimum. 

Litarafbrigði af karfa

25.11.2017

Karfinn á myndinni kom um borð í Drangavík VE, þar sem þeir voru á karfaveiðum úti á Boða. Skiljanlega þá skar hann sig frá hinum körfunum þar sem hann var grár á litinn innan um hóp af hinum hefðbundnu rauðu körfum. Áhöfnin tók karfann og setti í frysti og færðu síðan fiskasafninu að gjöf. Það er alltaf gaman að fá óvenjulega fiska, hvort sem það eru nýjar tegundir eða litarafbrigði.

Starfskynning

23.11.2017

Elísa Hallgrímsdóttir nemandi í 10 bekk GRV var í starfskynningu hjá okkur í Sæheimum í dag. Hefur hún oft rétt okkur hjálparhönd í gegn um tíðina og er því vön ýmsum verkefnum á safninu. Því fékk hún alvöru viðfangsefni í dag, en það var að aðstoða við að hreinsa olíublauta æðarkollu, sem komið var með til okkar fyrir nokkrum dögum.

Elísa er vön að umgangast fuglana á safninu og því var hún ekki smeyk við æðarkolluna, þrátt fyrir stærðina og hamaganginn í henni. Fékk hún að hreinsa höfuð kollunnar, en til þess verks notum við gjarnan mjúka tannbursta og eyrnapinna. Hreinsun kollunnar gekk vel og nú er hún í þurrkun undir hitalampa. Þökkum við Elísu fyrir hjálpina í dag og vonum að hún hafi lært eitthvað nýtt.

Fagurserkur

23.11.2017

Eins og við greindum frá, þá færði áhöfnin á Dala- Rafni okkur í Sæheimum tvo óvenjulega fiska að gjöf. Annar þeirra var búrfisksbróðir en hinn var af tegund sem nefnist fagurserkur. Veiddust þeir báðir á Skerjadýpi í ágúst s.l. 

Fagurserkur er mun algengari hér við land en búrfisksbróðir. Hann veiddist fyrst hér við land árið 1960, suðvestur af Vestmannaeyjum. Síðan hefur hann veiðst æ oftar og frá árinu 1989 hefur hann veiðst nánast árlega. Þeir fiskar sem hafa verið að veiðast hafa verið 23-50 cm langir og fagurserkurinn sem Dala Rafn kom með að landi var 39 cm. Geta þeir orðið allt að 70 cm langir. 

Heimkynni fagurserks eru í austanverðu Atlantshafi frá Kanaríeyjum að Íslandi og að vestanverðu frá Mexíkóflóa að Maine. Einnig finnst hann við Japan, Ástralíu, Nýja Sjáland og Chile. Fagurserkur er botn- og djúpfiskur, sem er hér við land algengastur á 400-800 metra dýpi, en hefur veiðst allt niður á 1300 metra dýpi. Helsta fæða fagurserks eru fiskar, krabbadýr og smokkfiskar.

Heimild: Íslenskir fiskar (2013) eftir Gunnar Jínsson og Jónbjörn Pálsson, með teikningum eftir Jón Baldur Hlíðberg. 

Búrfisksbróðir

23.11.2017

Áhöfnin á Dala Rafni VE kom færandi hendi nú um daginn þegar þeir færðu safninu tvo óvenjulega fiska fiska sem alla jafna veiðast ekki hér við Íslandsstrendur. Var þeim hugsað til fiskasafnins og settu þá í frysti og færðu okkur síðan að gjöf.

Erum við mjög ánægð með þegar sjómenn hugsa fyrir því að færa safninu óvenjulega fiska. Ekki aðeins kemur það sér vel fyrir safnið, heldur er það einnig áhugavert fyrir sjómennina sjálfa að vita hvaða óvenjulegu fiskar eru að koma í veiðarfærin og auk þess er mikilvægt fyrir Hafrannsóknastofnun að fá upplýsingar um þessa fisktegundir.

Fengum við Val Bogason hjá útibúi Hafrannsóknastofnunarinnar í Vestmannaeyjum til að hjálpa okkur við greiningu fiskanna. Annar fiskanna reyndist vera búrfisksbróðir sem er flækingur hér við land. Heimkynni hans í austanverðu Atlantshafi eru frá Grænhöfðaeyjum og Asóreyjum að Bretlandseyjum. Hann finnst þó mun víðar. Er þetta miðsævis- og djúpfiskur sem veiðst hefur á 100-1200 metra dýpi og lifir á ýmsum smáfiskum og  krabbadýrum eins og ljósátu t.d. 

Fyrsti búrfisksbróðirinn við Ísland veiddist árið 1964 djúpt undan Suðvesturlandi. Samkvæmt bókinni "Íslenskir fiskar" þá er þetta fjórði búrfisksbróðirinn sem veiðst hefur við landið.

Heimild: Íslenskir fiskar (2013) eftir Gunnar Jónsson og Jónbjörn Pálsson, með teikningum Jóns Baldurs Hlíðberg. 

Teistan hreinsuð

23.11.2017

Olíublauta teistan, sem komið var með í gær, var hreinsuð í dag. Notuð voru þrjú sápuvötn og varð það fyrsta nánast svart af olíu. Verður hún nú þurrkuð og síðan prófuð á næstu dögum. Ef hún stenst prófið verður henni sleppt, en annars verður hún hreinsuð á ný. Vonandi kemur þó ekki til þess, því að hún var mjög óánægð yfir meðferðinni, eins og sjá má á myndinni, sem var tekin að hreinsun lokinni

Önnur olíublaut teista

22.11.2017

Rétt í þessu var komið með mikið olíublauta teistu til okkar, sem fannst við FES. Vegna þess hve mikil olía er í fiðrinu verður hún hreinsuð við fyrsta tækifæri. Fyrir erum við með aðra teistu sem þurfti að hreinsa auk æðarkollu og fálkans sem við höfum greint frá.

Fálkinn hreinsaður

13.11.2017

Fálkinn sem við greindum frá í síðustu viku hefur nú verið hreinsaður. Kristján Egilsson, fyrrverandi safnstjóri fiskasafnsins kom til hjálpar, enda ýmsu vanur í þessum efnum. Vel gekk að hreinsa fálkann, en hann lét þó óánægju sýna berlega í ljós meðan á hreinsuninni stóð. Sást það vel á vatninu hversu óhreinn hann hafði verið og ekki er ólíklegt að endurtaka þurfi leikinn.

Olíublaut teista

11.11.2017

Fyrr í dag var komið með olíublauta teistu til okkar í Sæheimum, sem göngumaður hafði fundið úti í Klauf. Er hún mjög óhrein og leggur af henni mikla olíulykt. Tók hún strax æti og lofar það góðu. Verður henni gefið vel að éta og hún látin jafna sig aðeins áður en hún verður hreinsuð. 

Flestir þeirra olíublautu fugla sem komið er með til okkar koma af hafnarsvæðinu, en afar sjaldgæft er að þeir finnist á þessu svæði. Vonandi er um einstakt tilvik að ræða. 

Pysjusýningin opin um helgina

10.11.2017

Pysjusýningin sem var opnuð um síðustu helgi er enn uppi og er því hægt að koma og skoða myndirnar af pysjubjargvættum síðasta pysjutímabils. Þeir sem vilja panta myndir af sýningunni ættu að setja sig í samband við okkur um helgina, því að myndirnar verða pantaðar strax eftir helgi.

Safnið er opið í dag, föstudag kl. 14 til 15:30 og á morgun, laugardag kl. 13 til 16. 

Olíublautur fálki

09.11.2017

Við hús eitt á Hólagötunni sást til fálka fyrr í dag, sem virtist vera blautur og eiga erfitt með að hefja sig til flugs. Jón Helgi, starfsmaður Áhaldahússins náði að handsama fálkann og kom með hann í Sæheima. Virðist hann vera olíublautur og verður honum leyft að jafna sig í nokkra daga áður en hann verður hreinsaður.

Nornakrabbi tekur til sinna ráða

07.11.2017

Aftasta fótapar nornakrabba er ummyndað og nýtist ekki til gangs, heldur er það hannað til að halda á hlutum. Nornakrabbar eru þekktir fyrir að halda á ýmsu sem þeir finna á hafsbotninum eins og hlífiskildi yfir búknum. Taka þeir gjarnan þarablöðkur, svampa og pétursskip í þessum tilgangi.

Einn af nornakröbbunum í Sæheimum fannst greinilega skorta þessa hluti í búrinu sínu. Tók hann því til þess ráðs að grípa næsta krossfisk og gekk um með hann. Líklega hefur honum þótt byrgðin nokkuð þung, enda krossfiskurinn í stærra lagi. A.m.k. var krossfiskurinn laus úr prísundinni eftir nokkurn tíma. Ekki fer sögum af upplifan krossfisksins, en gera má ráð fyrir að hann sé ósáttur við að vera sviptur frelsinu á þennan hátt og er hann nú búinn að koma sér fyrir á öruggum stað hátt á gleri búrsins.

Góðar viðtökur

04.11.2017

Ljósmyndasýning frá pysjueftirlitinu 2017 var opnuð í gær og nú hafa 300 manns komið á sýninguna. Viðtökurnar hafa verið mjög góðar og viljum við minna á að sýningin verður einnig opin á morgun, sunnudag. Hægt er að panta myndirnar á sýningunni fram til 13. nóvember gegn vægu gjaldi.

Ljósmyndasýning frá pysjueftirlitinu

02.11.2017

Á morgun þann. 3. nóvember kl. 15 verður opnuð ljósmyndasýning frá pysjueftirliti Sæheima haustið 2017. Þar má finna myndir af langflestum þeirra sem komu með pysjur til okkar í eftirlitið. Nú er undirbúningur í hámarki fyrir sýninguna og nóg að gera enda verða yfir 800 útprentaðar ljósmyndir á sýningunni. Á myndinni eru starfsmenn Sæheima, þær Guðrún og Gígja að setja miða með nöfnum barnanna sem eru á myndunum.

Kátir kolkrabbar af Drangavík

16.10.2017

Nú í morgun færði áhöfn Drangavíkur VE Sæheimum góða gjöf. Komu þeir að landi með fjölda lifandi fiska og annarra sjávarlífvera. Þar á meðal var kolkrabbinn á myndinni en hann var ófeiminn og reyndi ekki að fela sig eins og kolkrabba er siður. Þeir komu einnig með tvo aðra kolkrabba, stærðar hlýra, tindabykkjur, nornakrabba, kola, humra, kuðungakrabba og þorska. 

Dúfan á heimleið

14.10.2017

Dúfan sem við greindum frá fyrr í mánuðinum var send á Selfoss og er þar í góðu yfirlæti hjá Eyjamanninum Ragnari Sigurjónssyni bréfdúfueiganda. Hann er búinn að hafa upp á eiganda dúfunnar, sem er merkt bréfdúfa og mun hún verða send til síns heima fljótlega.

Sagði Ragnar okkur jafnframt að um karlfugl sé að ræða sem klaktist árið 2015. Hafði hann tekið þátt í nokkrum keppnum og staðið sig vel. En í fyrra tók hann þátt í keppni frá Fagurhólsmýri og týnist þá. Taldi Ragnar hugsanlegt að dúfnahópurinn hafi lennt í fálka á leiðinni, sem hefur tvístrað hópnum. En nú er vinur okkar sem sagt á heimleið og hefur líklega frá mörgu að segja þegar hann mætir í dúfnabyrgið heima.

Lokatölur í pysjueftirlitinu 2017

08.10.2017

Ólíklegt er að pysjurnar verði fleiri í ár og því birtum við samantekt pysjueftirlitsins árið 2017.

Upphaf pysjueftirlitsins má rekja til ársins 2003, en árin á undan höfðu verið óvenju fáar pysjur að finnast í bænum. Olli það nokkrum áhyggjum og þótti rétt að skoða þessa þróun nánar. 

Það er gaman að segja frá því að aldrei hafa jafn margar pysjur borist eftirlitinu og nú í ár. Samtals urðu pysjurnar 4814 talsins og eru það um 1000 fleiri pysjur en bárust eftirlitinu árið 2015 sem var stærsta árið fram til þessa. Vonandi heldur þessi þróun áfram.

Meðalþyngd pysjanna var einnig góð í ár, eða 285,7 grömm. Hefur hún aðeins einu sinni áður mælst hærri, en það var árið 2003 þegar meðalþyngd pysja var 288,3 grömm. Þyngsta pysjan sem komið var með í eftirlitð var 387 grömm. Lífslíkur pysjanna eru meiri eftir því sem þær eru þyngri og því ríkir mikil bjartsýni fyrir hönd pysjanna í ár og gaman að sjá hvort að þær skili sér ekki í varpið þegar þeirra tími kemur. Meira en fjórðungur pysjanna var merktur og því ættum við að verða vör við þær í framtíðinni. 

Pysjueftirlitið fór frekar rólega af stað en komið var með fyrstu pysjuna þann 13. ágúst og sú næsta kom ekki fyrr en 19. ágúst. Síðan voru að berast tvær til þrjár pysjur á dag. En í lok ágúst varð mikil aukning milli daga og þann 2. september slógum við heimsmet í pysjuvigtun þegar voru vigtaðar 444 pysjur á einum degi. Næstu dagar á eftir voru einnig mjög fjörugir. Þegar nálgaðist miðjan mánuðin var síðan greinilegt að pysjufjörið var í rénun. Síðustu pysjurnar komu í eftirlitið 1. og 4. október. 

Eins og fyrri ár hefur nokkur fjöldi af olíu- og grútarbautum pysjum borist til okkar. Eins og við greindum frá þann 14. september, höfum við fengið góða hjálp við að hreinsa þær. Bæði eru það ný efni og nýjar aðferðir sem flýta ferlinu mjög mikið og þegar þetta er ritað höfum við náð að sleppa um 20 af þessum pysjum. Þetta er mikil vinna en sömuleiðis mjög ánægjulegt. 

Viljum við þakka bæjarbúum fyrir að taka svo góðan þátt í eftirlitinu með okkur, því án ykkar hjálpar væri þetta ekki mögulegt. Pysjueftirlitið er að gefa okkur mjög mikilvægar upplýsingar um fjölda pysja, ástand þeirra og hvenær þær yfirgefa holurnar sínar og fljúga til hafs. Það er í raun og veru ótrúlegt að heilt bæjarfélag taki þátt í vísandaverkefni af jafn miklum áhuga og dugnaði eins og raun ber vitni. Lundinn er okkur öllum hjartfólgin og er þessi samvinna fiskasafnsins og bæjarbúa er að skila afskaplega mikilvægum upplýsingum inn í heildarmyndina um ástand lundastofnsins. Kærar þakkir.

Bárður í baði

07.10.2017

Fyrr í sumar sögðum við frá lundanum Bárði Mýrdal sem var komið með til okkar (http://saeheimar.is/is/read/2017-07-21/bardur-myrdal/). Báður var með einhvers konar fitu í fiðrinu sem varð til þess að hann hélt ekki vatni frá líkamanum og blotnaði þar af leiðandi mikið þegar hann synti. Erfiðlega hefur gengið að hreinsa þessa fitu. Nýlega var hann hreinsaður í þriðja sinn og vonum við innilega að það dugi til og hægt verði að gefa honum frelsi á næstu dögum.

Lundarnir Tóti og Hafdís fylgdust spennt með þegar Bárður var baðaður og leit helst út fyrir að þau væru að hvetja hann áfram í þessum raunum "koma svo Bárður, þú getur þetta". 

Síðbúin pysja

04.10.2017

Rétt í þessu var komið með pysju til okkar sem fannst innilokuð í FES. Líklega hefur greyið verið þarna í nokkra daga enda var hún sársvöng og sporðrendi heilli loðnu eins og ekkert væri. Pysjan var aðeins 182 grömm og fær því loðnur eins og hún getur í sig látið næstu daga. 

Safnið verður opið alla virka daga í október klukkan 14-15:30 og sömuleiðis verður opið á laugardögum klukkan 13-16, þannig að ef svo ólíklega vill til að fleiri pysjur finnist þá má koma með þær í vigtun á þessum tímum.